Μετά το πολύ ικανοποιητικό για τις αγορές 2006, το θετικό momentum συνεχίστηκε και κατά το πρώτο φετινό δίμηνο, με αποτέλεσμα τα εγχώρια Μετοχικά και Μικτά Αμοιβαία Κεφάλαια (Α/Κ) να έχουν ελκυστικές αποδόσεις.

Η χρηματιστηριακή άνοδος των τελευταίων ετών ενίσχυσε τις αποτιμήσεις των μετοχικών Α/Κ εσωτερικού, αλλά το συνολικό ενεργητικό υποχώρησε λόγω των συνεχιζόμενων εκροών, γεγονός που θα πρέπει να μας προβληματίσει.

Είναι πολύ πιθανόν το ίδιο φαινόμενο να παρατηρηθεί και φέτος κάτι που αποδίδεται στη ανύπαρκτη επενδυτική ψυχολογία των ιδιωτών εγχωρίων επενδυτών την μετά 1999 - 2003 εποχή.

Χαρακτηριστικό της επικρατούσας ψυχολογίας είναι ότι όταν, μετά το πρώτο τρίμηνο του 2003, αντιστράφηκε το αρνητικό κλίμα των αγορών, οι διαχειριστές Α/Κ άμεσα βρέθηκαν αντιμέτωποι με πολλαπλές εξαγορές μεριδίων.

Από το 2004 έως και τις αρχές του 2007, οι συνολικές εκροές στην κατηγορία των μετοχικών Α/Κ προσέγγισαν τα 2,3 δις €. Έτσι, οι διαχειριστές των Α/Κ για να πληρώνουν τους επενδυτές που ρευστοποιούσαν τα μερίδιά τους, αναγκάστηκαν να πουλήσουν μέρος του χαρτοφυλακίου τους και κυρίως τραπεζικούς τίτλους, οι οποίοι πέτυχαν αργότερα και τις υψηλότερες αποδόσεις.

Συμπερασματικά, οι παρατεταμένες εκροές οφείλονται κατά ένα μέρος στο γεγονός ότι οι περισσότεροι επενδυτές πλέον είναι αρκετά πιο επιφυλακτικοί και κατά κανόνα αναζητούν περισσότερο αμυντικές επιλογές για τα χαρτοφυλάκιά τους, θεωρώντας την παρούσα ανοδική κίνηση των αγορών ως μια ευκαιρία ρευστοποίησης και αναδιάρθρωσης. Όμως το φαινόμενο αυτό παρατηρείται μόνο στην Ελλάδα.

Πόσο ο θεσμός των Αμοιβαίων Κεφαλαίων έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και ποιες κινήσεις θα πρέπει να γίνουν ώστε να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη θέση στην επενδυτική συνείδηση των Ελλήνων;

Σύμφωνα με τα στοιχεία της European Fund & Asset Management Association (EFAMA), αύξηση της τάξης του 14,9% παρουσίασαν τα κεφάλαια που διαχειρίστηκε η Ευρωπαϊκή αγορά επενδυτικών κεφαλαίων το 2006, ανεβάζοντας στο νέο ρεκόρ των 7,574 τρις € από 980 δις το 2005 το ύψος των υπό διαχείριση κεφαλαίων.

Στη δε προηγούμενη έκθεση της EFAMA με στοιχεία για την Ευρώπη με ημερομηνία 30/6/06 και για την Ελλάδα με 31/8/06 φαίνεται ότι ο μέσος Ευρωπαίος επενδυτής αποδίδει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα στις επενδύσεις σε μετοχικά και μικτά Α/Κ σε σχέση με τον Έλληνα, αντιμετωπίζοντας τις εν λόγω τοποθετήσεις ως μέσο οικονομικού προγραμματισμού.

Ενδιαφέροντα συμπεράσματα για την Ελληνική αγορά Α/Κ και για το προφίλ του Έλληνα επενδυτή είναι ότι κυριαρχεί ακόμη η αβεβαιότητα στις επενδυτικές του αποφάσεις.

Η «επενδυτική εκπαίδευση» των επενδυτών αλλά και των πωλητών και συμβούλων των επενδυτικών προϊόντων έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά της.

Στο πλαίσιο αυτό κρίνεται απαραίτητη η βελτίωση και θωράκιση του θεσμού των συλλογικών επενδύσεων, μέσα από μεθόδους συνεχούς ενημέρωσης και εκπαίδευσης, με φορολογικά κίνητρα, με την απλοποίηση του πολύπλοκου φάσματος των κατηγοριών των Α/Κ, με την φιλικότερη για τον χρήστη ενημερωτική τεκμηρίωση, άλλα και με την συνεχή ενημέρωση και παροχή νέων προϊόντων, που θα καλύπτουν όλο το φάσμα των επενδυτικών αναγκών του επενδυτή.

Με ποιόν τρόπο θα πρέπει να αναζητεί ένας επενδυτής τον τύπο του Αμοιβαίου Κεφαλαίου που ταιριάζει και ικανοποιεί τις επενδυτικές ανάγκες του;

H επένδυση αποτελεί μια δυναμική διαδικασία. Η επιλογή ενός Α/K προϋποθέτει και τον εκάστοτε κατάλληλο επενδυτικό σχεδιασμό.

Για να απεικονισθεί σωστά η όποια επενδυτική στρατηγική θα πρέπει ο επενδυτής να γνωρίζει το τι ακριβώς θέλει να πετύχει, το επίπεδο διακύμανσης ή αν θέλετε κινδύνου το οποίο επιθυμεί να αναλάβει, το χρονικό ορίζοντα της επένδυσης άλλα και την μεταβαλλόμενη οικογενειακή και οικονομική του κατάσταση.

Σε όλη αυτήν την διαδικασία σημαντικό ρόλο παρέχει η κατανομή των κεφαλαίων σε διάφορες κατηγορίες Α/Κ για την επίτευξη της μέγιστης δυνατής διασποράς άλλα και η δυναμική παρακολούθηση και αναπροσαρμογή της επένδυσης ανάλογα με τις εκάστοτε τάσεις των αγορών.